ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ

Πατριδογνωσία

Στη θέση που βρίσκεται σήμερα το Κέντρο Πολιτισμού του Ίδρυματος Σταύρος Νιάρχος βρισκόταν ο πρώτος και μοναδικός Ιππόδρομος της Ελλάδας, το στέκι όλης της κοσμικής και καλλιτεχνικής Αθήνας. Εκεί απ 'όπου ο Αυλωνίτης, έφευγε κάθε φορά λέγοντας «Πάλι ταΐσαμε τα αλογάκια ε;»

Ο Ιππόδρομος στις Τζιτζιφιές ανέβαζε την αδρεναλίνη της κοσμικής Αθήνας στα ύψη

Το 1882 ιδρύεται υποτυπωδώς από πλευράς εγκαταστάσεων η πρώτη Ιππική Εταιρεία της Ελλάδας και το 1884 ξεκινούν οι αγώνες στο Φαληρικό Δέλτα. Η απόπειρα όμως πιάνει από την αρχή και προσελκύει μέλη της βασιλικής οικογενείας αλλά και πλούσιους Έλληνες της διασποράς, το target group της εποχής εκείνης για να γίνει ένα μέρος talk of the town.

Σαράντα χρόνια αργότερα, το 1924 ξεκινά η ανέγερση Ιπποδρόμου στο Δέλτα από την Προνομιούχο Ελληνική Εταιρία Ιπποδρομιών, Η έκταση είναι τεράστια, 260 στρέμματα και έχει παραχωρηθεί από το δημόσιο. Το ελώδες έδαφος καλύπτεται με άμμο θαλάσσης και διαμορφώνεται ένας ελλειψοειδής στίβος μήκους 1.700 μέτρων. Χτίζονται εγκαταστάσεις για τον σταβλισμό των αλόγων και εξέδρες γύρω από το στίβο για τους θεατές. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως δημιουργούνται τρεις χώροι φιλοξενίας των επισκεπτών, ένας καθαρός διαχωρισμός τάξεων: το Περίπτερο για τους πλούσιους κι εκλεκτούς, η Πρώτη Θέση για ανερχόμενους αστούς και η Δεύτερη Θέση για όλους τους υπόλοιπους, που μπορούν ωστόσο να γευτούν το πάθος των πλουσίων και βασιλιάδων. Το 1925 είναι όλα έτοιμα και η υψηλή κοινωνία της Αθήνας παρακολουθεί τις ιπποδρομίες των αλόγων που έχουν εισαχθεί από το εξωτερικό, την κεντρική Ευρώπη και τα βόρεια Βαλκάνια.

Λίγα χρόνια αργότερα ο πόλεμος θα καταστρέψει κυριολεκτικά τον Ιππόδρομο, καθώς Γερμανοί και Ιταλοί παίρνουν μαζί τους όλα τα άλογα και καταστρέφουν τις εγκαταστάσεις. Στα μέσα του 1951, όμως, ο ιππόδρομος είναι έτοιμος να επαναλειτουργήσει και να ξεκινήσει την πορεία προς τη λάμψη του. Τα χρόνια που ακολουθούν, ο ιππόδρομος γίνεται στέκι της κοσμικής Αθήνας και όχι μόνο, λόγω φανατισμού αλλά και επίδειξης οικονομικής ισχύος. Γνωστοί επιχειρηματίες επενδύουν στα άλογα κι η ιδιοκτησία στάβλων γίνεται δείγμα ευμάρειας και καλού γούστου. Τη δεκαετία του ’60, μάλιστα, Αστέρες του Χόλιγουντ καταφτάνουν στην Αθήνα για να συμμετάσχουν σε θρυλικά πάρτι σε ξενοδοχεία όπως το King George και νυχτερινά κέντρα όπως η Αθηναία, η οποία τα καλοκαίρια μετακομίζει στον ιππόδρομο.

Ο Ιππόδρομος λοιπόν, γίνεται place to be, όχι μόνο για τις ιπποδρομίες αλλά γιατί ο χώρος πλημμυρίζει από τις μελωδίες του Λεβ, του περιζήτητου πιανίστα της εποχής, γιατί εκεί μπορούσες να δεις από κοντά διάσημους ηθοποιούς, να ακούσεις φωνές του ελληνικού πενταγράμμου που έμελλε να γίνουν διάσημες, εκεί διοργανώνονται τα πρώτα Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού του ΕΙΡ (εκεί όπου κοντραρίστηκε μουσικά το 1961 το φαβορί Μάνος Χατζιδάκις με τον Μίκη Θεοδωράκη με νίκη του δεύτερου με την «Απαγωγή» σε ερμηνεία της Μαίρης Λίντα και με τον Μανώλη Χιώτη σολίστ στο μπουζούκι, αφήνοντας το «Κουρασμένο παλικάρι» του Χατζιδάκι δεύτερο για μία μόλις ψήφο) αλλά και άλλες εκδηλώσεις στον όμορφο κήπο του με τα ψηλά δέντρα.  

Σταθεροί θαμώνες του ιπποδρόμου ήταν επίσης ο Μάνος Κατράκης και ο Βασίλης Αυλωνίτης, με τον πρώτο να παρακινείται από τη μεγάλη του αγάπη για τα άλογα και τον δεύτερο από το πάθος του για τον ιππόδρομο, ένα γεγονός που δεν αρνήθηκε ποτέ. Αν ένα πλάνο του Αυλωνίτη μπορούσε να αποτυπωθεί από τότε θα απεικόνιζε τον ίδιο στην Πρώτη θέση με το ιπποδρομιακό έντυπο στο χέρι, έτοιμος να ρίξει μούντζες στο τέλος της κούρσας προς την πλευρά του αλόγου που εμπιστεύτηκε, αλλά τον "πρόδωσε". Η Γεωργία Βασιλειάδου, μάλιστα, είχε αναλάβει να τον βοηθάει να κρατηθεί μακριά από τον τζόγο, μάλλον με όχι μεγάλη επιτυχία, αφού ο Αυλωνίδης έχασε πολλά χρήματα στον Ιππόδρομο. 

Ο ταξικός διαχωρισμός ήταν έντονος στα χρόνια της ακμής του Ιππόδρομου. Ενδεικτικά, η τιμή εισιτηρίου για την Πρώτη Θέση το 1958 ήταν για τους άνδρες 30 δραχμές και για τις γυναίκες 15 δραχμές. Για τους υπόλοιπους υπήρχε η Δεύτερη Θέση με γενική είσοδο 15 δραχμών. Τα επόμενα χρόνια που ακολουθούν την ακμή του, περίπου τη δεκαετία του '90, ο Ιππόδρομος συνδέεται με χαρακτηρισμούς, όπως "Ιπποδρομιάκιας", "υπόκοσμος", "ομερτά" και ενοχοποιείται ολοκληρωτικά για περιουσίες που χάθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά, για ανθρώπινα δράματα, για πάθη που κατέστρεψαν ολόκληρες ζωές. Το όνομά του ταυτίζεται με την παρακμή αλλά παρ'όλα αυτά δεν χάνει τη δυναμική του. Το τέρας του τζόγου έχει κυριεύσει για τα καλά το είναι των τζογαδόρων, απ 'όποιο κοινωνικό στρώμα κι αν προέρχονται. Ωστόσο, οι υποδρομές αρχίζουν να φθίνουν. Οι στάβλοι φιλοξενούν 1.500 άλογα, κάτω από άθλιες συνθήκες και τα φροντίζουν κυρίως Αιγύπτιοι κι άλλοι οικονομικοί μετανάστες, οι οποίοι ζουν στα στενάκια των γύρω δρόμων. Αρχίζουν να αμφισβητείται σε πολύ σημαντικό βαθμό η αξιοπιστία των αγώνων αλλά και το παράνομο στοίχημα βασιλεύει, αφήνοντας πίσω του στα κέρδη το νόμιμο.

Η διοίκηση του ιπποδρόμου ανατίθεται αποκλειστικά σε κομματικά στελέχη, ο στίβος είναι κακής ποιότητας, οδηγώντας στον τραυματισμό ή και το θάνατα πολλά άλογα, οι εγκαταστάσεις ρημάζουν. Οι λίγοι εναπομείναντες θαμώνες του Ιππόδρομου της υψηλής κοινωνίας, προτιμούν να περνούν incognito. Κανείς δεν θέλει να συνδέσει το όνομά του με την παρακμή. 

Το 2003, αποφασίζεται ο Ιππόδρομος να μεταφερθεί στο Μαρκόπουλο, ενόψει Ολυμπιακών Αγώνων. Οι κρατικές διαφημίσεις κάνουν λόγο για το μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο ιππόδρομο της Ευρώπης με κόστος κατασκευής περίπου 250 εκ. ευρώ, όμως η απόσταση αποδεικνύεται καταδικαστική για τη λειτουργία του. 

blog comments powered by Disqus