Πάσχα σε 5 νησιά με άρωμα άνοιξης και πνεύμα κατάνυξης

Αφιέρωμα: Πάσχα 2022

Ανοιξιάτικος καιρός, κατανυκτικό κλίμα και παραδοσιακά έθιμα: Πέντε νησιά που φημίζονται για την ανοιξιάτικη ομορφιά τους, αλλά και τα παραδοσιακά έθιμά τους το Πάσχα

Share this

Η Ελλάδα έχει πανέμορφα μέρη που αποτελούν ιδανικούς προορισμούς για την άνοιξη και επιπλέον, ξεχωρίζουν για τα πασχαλινά έθιμα. Σε αυτή την όμορφη εποχή του χρόνου, που τα χρώματα της θάλασσας και της ανοιξιάτικης φύσης αναδεικνύονται υπό το φως του λαμπερού ήλιου, δημιουργώντας ένα αίσθημα ηρεμίας και ευεξίας, τα υπέροχα νησιά μας, μας προσκαλούν να τα απολαύσουμε, συνδυάζοντας τις πασχαλινές διακοπές μας.

Το CityKidsGuide επιλέγει και μας προτείνει πέντε νησιωτικούς προορισμούς, που ξεχωρίζουν για την ομορφιά της ανοιξιάτικης φύσης, αλλά και για τα παραδοσιακά πασχαλινά έθιμά τους.

Πάσχα στην Κέρκυρα

Στην αρχοντική Κέρκυρα, ένα από τα πιο όμορφα νησιά του Ιουνίου, η βόλτα στην παλιά πόλη, σε μεταφέρει σε μία άλλη εποχή. Όμορφη και ρομαντική, με σεβασμό στην ιστορία και την παράδοση, με βενετσιάνικο χαρακτήρα, με καντούνια και μικρές πλατείες, το άριστα διατηρημένο ιστορικό της κέντρο έχει κηρυχτεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Το Πάσχα εδώ είναι παραδοσιακό. Οι εκδηλώσεις του Πάσχα ξεκινούν από την Κυριακή των Βαΐων, με τη Λιτάνευση του Σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα, μία παράδοση που διατηρείται από το 1630. Στη λιτανεία λαμβάνουν μέρος όλες οι φιλαρμονικές του νησιού, συνολικά δεκαοχτώ.

Τη Μεγάλη Παρασκευή οι περιφορές των επιταφίων γίνονται με καθορισμένη σειρά από κάθε εκκλησία, ώστε να διασταυρωθούν όλοι στο κέντρο της Πόλης. Ο πιο μεγαλοπρεπής επιτάφιος, αυτός της Μητροπόλεως, συνοδεύεται από τις τρεις παλιότερες φιλαρμονικές της πόλης, βενετσιάνικα φανάρια, λάβαρα, φλάμπουρα, χορωδία και εκατοντάδες πιστών με αναμμένα μεγάλα κεριά (τόρτσες). Το Μεγάλο Σάββατο, στις 6.00π.μ. στην  Εκκλησία της Παναγίας των Ξένων γίνεται ο τεχνητός “σεισμός” σε αναπαράσταση του σεισμού που έγινε σύμφωνα με τη Βίβλο κατά την Ανάσταση. Στις 9.00π.μ. στο Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα γίνεται η λιτανεία του Αγίου που καθιερώθηκε το 1550, όταν η Κέρκυρα σώθηκε από λιμό. Ταυτόχρονα γίνεται και η περιφορά του Επιταφίου, αντίθετα από όλα τα υπόλοιπα μέρη της Ελλάδας, κάτι που καθιερώθηκε τα χρόνια της Ενετοκρατίας. Μετά την πρώτη Ανάσταση, στις 11.00π.μ., όλοι συγκεντρώνονται στη Σπιανάδα, την μεγάλη πλατεία της πόλης, όπου οι κάτοικοι του νησιού πετούν από τα μπαλκόνια τους πήλινα κανάτια γεμάτα νερό, τους μποτήδες, ενώ οι καμπάνες όλων των εκκλησιών χτυπούν χαρμόσυνα.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by 🇬🇷 Corfu Island (@corfu.island)

Πάσχα στην Πάτμο

Η Πάτμος, με τα ιδιαίτερα θρησκευτικά έθιμα του Πάσχα, που παραμένουν αναλλοίωτα στο χρόνο, αποτελεί ιδανικό προορισμό. Η Χώρα της Πάτμου είναι από τις ωραιότερες έχοντας ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η επιβλητική αρχιτεκτονική της, τα κάτασπρα σπίτια, το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και το Σπήλαιο της Αποκάλυψης, συνθέτουν ένα ατμοσφαιρικό σκηνικό.  Τις ημέρες του Πάσχα, η μυστηριακή αύρα και η ατμόσφαιρα κατάνυξης μυούν τους επισκέπτες σε μια μοναδική εμπειρία.

Την Κυριακή των Βαΐων, στις εκκλησίες του νησιού μοιράζονται στους πιστούς δημιουργήματα από βάγια, σαν κεντήματα, σε σχήμα Σταυρού ή ψαριού. Τη Μεγάλη Τετάρτη οι πιστοί προσέρχονται στις εκκλησίες για να τους «αλείψει» ο ιερέας με το αγιασμένο λάδι, για την ίαση ψυχής και σώματος. Τη Μεγάλη Πέμπτη γίνεται η ιδιαίτερη τελετή του Νιπτήρος, που λαμβάνει χώρα το πρωί στη Χώρα Πάτμου σύμφωνα με τις βυζαντινές παραδόσεις και είναι ένα γεγονός που πραγματοποιείται μόνο στην Πάτμο και τα Ιεροσόλυμα. Ο Ηγούμενος της Μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου αναπαριστά τον Ιησού Χριστό και ραντίζει συμβολικά τα πόδια των μοναχών, που αναπαριστούν τους μαθητές του, ενώ στη συνεχεία κατευθύνεται προς τον τόπο της προσευχής, όπως ο Ιησούς πήγε στον κήπο της Γεσθημανής, όπου παραδόθηκε από τον Ιούδα στους Ρωμαίους στρατιώτες.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Patmos island (@patmosisland)

Τη Μεγάλη Παρασκευή γίνεται περιφορά των επιταφίων και ράντισμα των νοικοκυρών με ντόπιο ανθόνερο. Την Κυριακή του Πάσχα στον Εσπερινό της Αγάπης, στην Ιερά Μονή,  γίνεται η δεύτερη ανάσταση κατά την οποία το Αναστάσιμο Ευαγγέλιο διαβάζεται σε επτά γλώσσες, ενώ από τον ηγούμενο μοιράζονται κόκκινα αυγά στους πιστούς. Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα όλο το νησί γιορτάζει την Ανάσταση στην πλατεία της Σκάλας, όπου ο Δήμος και οι πολιτιστικοί Σύλλογοι του νησιού προσφέρουν πασχαλιάτικα εδέσματα, αυγά, πατινιώτικες τυρόπιττες, γλυκά και κρασί, ενώ οι νέοι του νησιού χορεύουν τοπικούς χορούς.  Το εθιμοτυπικό του Πάσχα ολοκληρώνεται την Τρίτη του Πάσχα με την περιφορά των ιερών εικονισμάτων στα σπίτια.

Πάσχα στην Τήνο

Μπορεί η Τήνος να είναι συνυφασμένη με την εκκλησία της Παναγίας, αλλά το κυκλαδίτικο νησί είναι πολλά παραπάνω. Είναι τα πανέμορφα χωριά, οι πεντακάθαρες παραλίες, οι περίτεχνοι περιστερώνες, η υπέροχη τοπική κουζίνα και πολλά ακόμη.

Η Τήνος γιορτάζει με μοναδικό τρόπο τη γιορτή του Πάσχα. Τη Μεγάλη Παρασκευή στη Χώρα, οι επιτάφιοι συναντώνται στη λιτανεία. Ο επιτάφιος της ενορίας του Αγίου Νικολάου – Αγίου Ελευθερίου, μετά την περιφορά του μεταφέρεται μέσα στη θάλασσα, όπου γίνεται μνημόσυνο υπέρ των νέων ανθρώπων που χάθηκαν άδικα σε αυτή. Στον Πύργο, τα σοκάκια ασφυκτιούν από κόσμο κατά την περιφορά του επιταφίου και την ίδια ώρα πολλές ντόπιες γυναίκες στέκονται στα μπαλκόνια και ραντίζουν τους περαστικούς με μύρο.
Το Μεγάλο Σάββατο όλοι μαζεύονται στο λιμανάκι του Πανόρμου, όπου όλοι οι επισκέπτες γίνονται μια μεγάλη παρέα.

Την Ανάσταση ο τόπος γεμίζει τριμπονιές, ένα έθιμο που πραγματοποιείται (και πάλι) στο χωριό του Πύργου. Τα τριμπόνια, όπλα με κοντή κάνη, “συνοδεύουν” τη λειτουργία της Αγάπης, αφού κατά το τελετουργικό ακούγονται σε συγκεκριμένα σημεία της λειτουργίας και δεν έχουν καμία σχέση με πυροβολισμούς και κρότους που έχουμε ακούσει όλοι κατά καιρούς. Τη Δευτέρα του Πάσχα γίνεται το γεύμα της Αγάπης στο χωριό Κτικάδος, ένα γεύμα για Ορθόδοξους και Καθολικούς, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο ως ένδειξη συμφιλίωσης μετά τη χαρμόσυνη είδηση της Ανάστασης. Την Κυριακή του Θωμά, στο χωριό Ιστέρνια, στο μεγάλο πανηγύρι της Παναγίας της Λακκωτιανής, πραγματοποιείται το έθιμο “ροδάρια”, όπου ντόπιοι και επισκέπτες κάθονται μαζί σε ένα μεγάλο τραπέζι και ανταλλάσσουν μπουκέτα με λουλούδια και κάρτες με πασχαλινές ευχές.

Πάσχα στην Ύδρα

Αριστοκρατική και γοητευτική, η “αρχόντισσα” του Αργοσαρωνικού, μας ταξιδεύει στο παρελθόν με την αναλλοίωτη ομορφιά της. Με τα όμορφα αγριολούλουδα να δίνουν χρώμα στα πετρόχτιστα επιβλητικά αρχοντικά, η Ύδρα μας υποδέχεται με αέρα ανοιξιάτικο. Από τα πιο όμορφα και πιο γραφικά έθιμα του νησιού είναι η περιφορά του Επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή. Αφού η περιφορά γίνει με κατάνυξη και ευλάβεια στα Καμίνια, καταλήγει στη θάλασσα, με εκείνους που τον κρατούν να μπαίνουν στο νερό, ώστε τα πόδια του Επιταφίου να ακουμπήσουν τη θάλασσα, για να ευλογηθούν και να καθαγιαστούν τα νερά. Στη συνέχεια γίνεται δέηση υπέρ των ναυτικών που ταξιδεύουν, για ήσυχα ταξίδια και καλό γυρισμό. Το έθιμο αυτό ξεκίνησε από τους σφουγγαράδες στα Καμίνια, το 1923 και έκτοτε επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.

Η περιφορά του Επιταφίου στα Καμίνια γίνεται νωρίτερα απ’ ό,τι στην πόλη της Ύδρας για να μπορέσουν οι επισκέπτες του νησιού να δουν όλα τα έθιμα. Στην πόλη της Ύδρας, όλοι οι επιτάφιοι συγκεντρώνονται στη βόρεια είσοδο της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου, στην πλατεία Π. Κουντουριώτη στο λιμάνι και ακολουθεί η περιφορά μέσα στα πλακόστρωτα δρομάκια. Το Μεγάλο Σάββατο η Ανάσταση γίνεται σε ατμόσφαιρα κατάνυξης, υπό το φως των κεριών, ενώ την Κυριακή του Πάσχα ακολουθεί το κάψιμο του Ιούδα στο λιμάνι της Ύδρας.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Hydra Island Greece (@hydra_greece)

Διαβάστε επίσης στο City Kids Guide:

Πάσχα στη Χίο

Η Χίος, στο βόρειο Αιγαίο, είναι ένα νησί με πλούσια ιστορία, φυσική ομορφιά, μεσαιωνικά χωριά, πολιτιστικά αξιοθέατα, παραλίες με άγρια ομορφιά, και βέβαια, διάσημη για την παραγωγή μαστίχας. Η πόλη της Χίου, χτισμένη απέναντι από την Ιωνία της Μικράς Ασίας, μαρτυρά το αριστοκρατικό και ναυτικό παρελθόν του νησιού, ενώ τα 250 διασωθέντα αρχοντικά στον Κάμπο, την ένδοξη ιστορίας του.

Η Χίος αποτελεί προορισμό για όλο το χρόνο, αλλά το Πάσχα, ξεχωρίζει για τον φαντασμαγορικό πόλεμο που γίνεται το βράδυ της Ανάστασης στον Βροντάδο, ανάμεσα στις δυο μεγαλύτερες ενορίες της περιοχής, τον Άγιο Μάρκο και την Παναγία της  Ερυθιανής. Το έθιμο των ρουκετών έχει τις ρίζες του στην τουρκική κατοχή. Τα τελευταία χρόνια οι ποσότητες των ρουκετών που κατασκευάζονται φτάνουν τις μερικές χιλιάδες και το θέαμα είναι πραγματικά φαντασμαγορικό. Μπορείτε να απολαύσετε μια πανοραμική θέα του εθίμου είτε πηγαίνοντας σε μια από τις δύο ενορίες, είτε στις λεγόμενες «στροφές» του όρους Αίπους.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Visit Chios (@visit_chios)