ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ

Οι νότιοι κάτοικοι με το παρατσούκλι “δραπέτες φρενοκομείου”

Υπάρχει μια περιοχή στα Νότια που οι κάτοικοί της τα πρώτα χρόνια θεωρούνταν τρελοί που αφήνουν το κέντρο για να μείνουν στις ερημιές. 

Μπορεί σε μας σήμερα να ακούγεται υπερβολικό αλλά τον 19ο αιώνα τα νότια δεν ήταν παρά άδειες εκτάσεις. Η Αθήνα ήταν μόνο το κέντρο της, όπου και έμεναν όλοι οι Αθηναίοι. Ωστόσο υπήρχαν κάποιοι ελάχιστοι τολμηροί που προτιμούσαν περιοχές ησυχαστήρια, που ήταν εκείνοι κι άλλοι δύο (κοινώς τρεις κι ο κούκος). Ως εκ τούτου οι “περιοχές” αυτές μπορεί να μην είχαν ούτε καν νερό. Σε αυτή την περίπτωση ανήκε ο Γεώργιος Φιλάρετος, διδάκτωρ της Νομικής και δημοσιογράφος, με τη στόφα παλιού ευπατρίδη. 

Ο Φιλάρετος ζήτησε με αίτησή του στο Δήμο Αθηναίων, ύδρευση από το Αδριάνειο Υδραγωγείο Αθηνών. Ο αρμόδιος υπάλληλος που παρέλαβε το αίτημα δεν ήξερε καν που βρίσκεται αυτό το σημείο και απέρριψε την αίτηση με συνοπτικές διαδικασίες. Ο Φιλάρετος απογοητεύτηκε, αλλά δεν του κόπηκαν τα φτερά. Παρά τις τεχνικές υποδείξεις του αρχιτέκτονα Τσίλερ να ανοίξει πηγάδι, ακολούθησε άλλη μέθοδο και τελικά με μολυβδοσωλήνες έφερε νερό από την Δεξαμενή Αθηνών. Σιγά σιγά άρχισαν να καταφτάνουν κι άλλοι εραστές της ήσυχης ζωής. 

Τους πρώτους οικιστές αυτής της περιοχής του Φιλάρετου, με την όμορφη θέα, οι Αθηναίοι χαρακτήριζαν «δραπέτες φρενοκομείου». Όλοι τους είχαν επιλέξει να μένουν εκτός του αστικού κέντρου, παρά το γεγονός ότι ήταν καταξιωμένα μέλη της αθηναϊκής κοινωνίας,  δηλαδή μεγαλοαστοί της εποχής με δεσμούς συγγένειας μεταξύ τους. Η περιοχή στο πέρασμα του χρόνου κατοικήθηκε μαζικά και από οικισμός έγινε κοινότητα, στη συνέχεια Δήμος με τη μαζική εγκατάσταση των προσφύγων, το 1922 από τη Μικρασία και το 1964 από την Κωνσταντινούπολη. Πρόκειται, βέβαια, για την περιοχή της Καλλιθέας. Ποιος να το φανταζόταν τότε πως σήμερα η Καλλιθέα θα ήταν μια από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή πυκνότητα (μόνιμοι κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο); 

Πηγή πληροφοριών: Από άρθρο του Κωστή Λιόντη στο ένθετο της Καθημερινής , “7 Ημέρες”. (13/04/2003)